Mình và con trai vừa xem xong bộ phim này được phát hành cách đây một tháng trên Netflix. Mặc dù mình đã đọc rất nhiều thông tin về tác hại của mạng xã hội chi phối con người nhưng xem xong bộ phim này mình thực sự sốc và quyết định viết review.

Bộ phim là một lời cảnh tỉnh toàn cầu về ảnh hưởng của mạng xã hội lên sức khoẻ tinh thần và nền dân chủ của con người. Facebook, Google, Twistter, Instagram, …. Có thực sự là một nền tảng miễn phí như mọi người nghĩ? Trí tuệ con người thực tiễn tiến hoá hay bị kiểm soát bởi thuật toán công nghệ?

Mạng xã hội ra đời với mục tiêu trở thành một cỗ máy kiếm tiền cho những ông lớn và GÂY NGHIỆN đối với người dùng. Họ có một triết lý rằng “Nếu bạn không phải là người trả tiền mua sản phẩm thì bạn chính là sản phẩm.”. Vì sao chúng ta lại trở thành một “sản phẩm” của mạng xã hội? Và Mạng xã hội bán chúng ta như thế nào nếu chúng ta không trả tiền cho các dịch vụ quảng cáo?

Để đưa các thuật toán vào nền tảng công nghệ này, mạng xã hội chủ yếu sử dụng khoa học thần kinh và tâm lý học nhằm chi phối người dùng. Về tâm lý học, con người luôn muốn tương tác và thể hiện bản thân rồi mong muốn nhận phản hồi từ việc người khác đánh giá mình thế nào. Mạng xã hội tạo ra một sân chơi mà mỗi người đều tự mình thể hiện chính mình và chờ đợi các tương tác. Thuật toán thiết lập trong mạng xã hội nhằm tạo một tiềm thức sâu trong não bộ và hình thành nên một thói quen vô thức sâu dần trong tâm trí. Cảm xúc của con người bắt đầu bị chi phối, hành vi bắt đầu bị ảnh hưởng khi tập trung nhiều vào mạng xã hội, hóc môn dopamine giảm mạnh (hóc môn hạnh phúc có chức năng kích thích tinh thần và thể chất theo hướng tích cực, hứng khởi được hình thành mạnh trong quá trình tương tác trực tiếp với cộng đồng người trong đời sống thực). Lo lắng, buồn chán, ngại giao tiếp, cô lập, căng thẳng, sợ hãi, yếu đuối, bực bội…bắt đầu gia tăng khiến cho nhận thức và hành vi của chúng ta thay đổi, không ý thức được giá trị thực sự của bản thân là gì trong cuộc đời, cô lập chính bản thân trong thế giới mạng xã hội thay vì giao tiếp với người thân và phát triển thể lực, trí lực.

Sau khi thu thập các dữ liệu về nhận thức và hành vi, các mối quan tâm của con người, mạng xã hội sẽ bán thông tin cho các công ty nhằm tối ưu hoá các dịch vụ quảng cáo. Vậy dựa vào cái lướt tay đến click, mạng xã hội hiểu chính xác tâm lý con người rõ hơn cả bản thân họ, và họ bán SỰ PHỎNG ĐOÁN CHẮC CHẮN VỀ HÀNH VI TÂM LÝ CON NGƯỜI. Dữ liệu chính xác đến mức độ chúng ta xem hình ảnh nào, cảm xúc ra sao, dừng lại ở mỗi hình đó bao lâu và tần xuất xem đi xem lại bao nhiêu lần. Như vậy một cách vô hình, mạng xã hội thao túng tâm lý của con người và điều khiển hành vi mỗi cá nhân mà chúng ta vô tình không hay.

Bộ phim hay ở chỗ, kịch bản được dựng lên dựa trên cuộc phỏng vấn những nhân vật kì cựu sáng lập, điều hành, và những kỹ sư công nghệ cao cấp từng vận hành những nền tảng công nghệ mạng xã hội này gồm goolge, facebook, firefox , Uber, Instagram, pinertest….đều khẳng định chúng ta đã không thể kiểm soát được hậu quả kinh hoàng tác động lên tâm trí, nhận thức, và hành vi của con người.

Hiểu biết của chúng ta được định giá bằng những cái click tìm kiếm thông tin. Kết quả cuộc bầu cử hay hỗn loạn chiến tranh cũng bị chi phối, đe doạ bởi mạng xã hội. Nghiên cứu của chính nền tảng công nghệ chỉ ra rằng, một tin giả được lan truyền nhanh gấp 6 lần một tin thật. Một thế giới hỗn mang của loài người mà thông tin thật giả, giá trị sống của con người cũng bị méo mó. Nếu số lượng ô tô từ thời điểm 1960 đến nay chỉ tăng gấp đôi thì công nghệ đã tăng theo cấp số nghìn tỉ. Tỉ lệ tự vẫn ở tuổi vị thành viên tăng gấp gần 200 lần so với những thập kỉ trước. Quyền bảo vệ trẻ em và đời sống tinh thần gần như không còn tác dụng trong thế giới ảo này.

Và đến nay tất cả những ai kiến tạo nên nền tảng công nghệ này đều không thể ước tính được hậu quả nghiêm trọng của mạng xã hội sẽ huỷ hoại loài người ra sau trong tương lai?

Nhà mình nếu ai chưa xem thì cho các bạn nhà mình xem đi nhé, giác ngộ và tỉnh thức vô cùng mạnh mẽ với những thông tin được đưa ra từ chính những nhà phát minh và vận hành nền tảng công nghệ của mạng xã hội và các ứng dụng.

Vân Anh.